Tin tổng hợp

“Ơi” tiếng Anh có nghĩa là gì?

Trong bài văn ngắn này, erin Khuê Ninh, biên tập viên và nhà giáo dục, chiêm nghiệm sự tinh xảo của tiếng Việt mà đơn cử là từ “ ơi ” vốn đầy ý nghĩa mà lại không thể nào vận động và di chuyển được .
Bài được viết bằng tiếng Anh và được biên dịch bởi Đỗ Ngọc Quỳnh Chi, Đặng Nguyễn Anh Chi, Nguyễn Thị Như Ngọc .

Erin_Khue_NinhErin Khuê Ninh

Gần đây tôi cứ miên man nghĩ về chữ “ơi”, làm thế nào mà đây lại là từ gây đau đầu nhất trong tiếng Việt và khó lý giải đến thế.

Có thể bạn cảm nhận được những điều này khi gọi “ Má ” ; còn tôi thì khi gọi “ Mẹ ơi ” ; một nguyên âm lê dài theo hơi thở, hoặc vang lên giòn tan đầy phấn khích .
Tiếng “ ơi ” có khi là lời reo vui “ Mẹ ơi, coi con tìm thấy cái gì nè ! ”, là hoảng loạn khi té trầy đầu gối, là sợ hãi tỉnh dậy sau cơn ác mộng, hay mách nước về ai muốn kể mẹ nghe .
Tiếng “ ơi ” hoàn toàn có thể diễn đạt hết những xúc cảm này và còn hơn thế nữa .
Nhưng khi nào nó cũng mang ý nghĩa :
Mẹ ơi đến đây với con .
Mẹ ơi nghe con nói này .
Con cần mẹ và con biết mẹ đang ở gần lắm .
Cách đây vài tháng, tôi vô tình đi ngang qua một bia mộ trong khu dành cho người Mỹ gốc Nhật / mà giờ đây cũng đầy người Mỹ gốc Việt trong một nghĩa trang ở San Jose .
Bia mộ của một người trẻ tuổi .
Tôi đọc dòng chữ được khắc trên đó :
“ Bố Mẹ thương và nhớ con lắm, con ơi. ”
Hai từ “ con ơi ” khiến tôi rơi nước mắt, nhưng tôi không thể dịch hai từ này sang tiếng Anh được .
Có thể dịch là :
“ Mom and Dad love and miss you very much … o child ” được chăng ?
Không được !
Từ “ ơi ” như thể ba mẹ vẫn còn đang chuyện trò với cậu .
Ta không nói “ ơi ” khi biết người kia không hề nghe thấy .
Từ điển Việt-Anh lý giải từ “ ơi ” có nghĩa là “ Hey, hello ” hay còn được dùng thay thế sửa chữa cho “ Yes ” .
Đây là những ví dụ trong từ điển :
Hey, hello
em bé ơi, dậy đi thôi
Hey baby, wake up !
Yes
Bố ơi – Ơi, bố đây

Xem thêm  Tử cung nhi hóa

Hey, dad! – Yes

Tuy vậy, dịch “ ơi ” bằng chữ “ Hey ” là một sự miễn cưỡng .
Đúng là ta dùng từ “ ơi ” để réo gọi mọi người, và những người đó hoàn toàn có thể là những người lạ, như những anh ship hàng ở nhà hàng quán ăn ( À !, toàn cảnh sử dụng ngôn từ hạn chế của thế hệ di cư thứ hai ) .
Nhưng nó không thể nào giống với cụm từ “ Hey, you ! ” ( “ Này, anh kia ! ” ) của viên công an trong tác phẩm của Althusser .
“ Ơi ” là tiếng gọi thân thiện, xen lẫn chút gì đó van nài khẩn khoản .
Tiếng “ ơi ” vang lên để được nhìn nhận .
Trong khi đó, từ “ Hey ” lại là sự thân thiện suồng sã, buộc người nghe phải đáp lời dù muốn hay không .
Quả thật, về nhà mà nói “ Hey ” với bố thế nào cũng bị cốc vào đầu .
Dịch “ ơi ” thành “ Hello ” lại còn tệ hơn .
Không thể sử dụng từ “ ơi ” để chào hỏi khi lần tiên phong bước vào một căn phòng .
Mọi người sẽ nhìn ta như kiểu :
“ Sao nào ?
Anh muốn gì ? ”
Hãy tưởng tượng cảnh ta hoảng loạn kéo tay áo một người và rồi không nói gì cả khi cô ấy quay người lại .
Quái đản !
Và tiếng “ ơi ” ngân dài khi đáp lời người khác có nghĩa là :
“ Tôi nghe rồi ”, thế cho nên hoàn toàn có thể dịch thành một từ “ Yes ? ” nghi vấn với ý nghĩa “ Có chuyện gì thế ? ” chứ không hề nào là từ “ Yes ” chứng minh và khẳng định mang nghĩa “ Đồng ý, đúng rồi ” .
“ Ơi ” là một tiếng gọi, vì thế khi có ai lặp lại từ này để vấn đáp bạn, đó chính là lời đáp bạn đang chờ đón nghe .
Đây chính là bài văn ca tụng vẻ đẹp chữ “ ơi ” của tôi ngày hôm nay, dành khuyến mãi những người bạn Mỹ gốc Việt sắp được làm cha mẹ, hoặc những người bạn sắp có con với người Việt .
Cầu chúc cho bạn sẽ nghe ra được mọi sắc thái tình cảm chất chứa trong từ “ ơi ” và cầu mong âm thanh của sự thân thiện này không khi nào lặng tiếng .

Xem thêm  cover trong tiếng Tiếng Việt - Tiếng Anh-Tiếng Việt | Glosbe

 ERIN KHUÊ NINH (*)

( * ) Là biên tập viên của blog Hyphen, Erin Khuê Ninh giảng dạy tại Khoa Nghiên cứu văn hóa truyền thống Á-Mỹ tại Đại học UCSB, và là tác giả của quyển sách Ingratitude : The Debt-Bound Daughter in Asian American Literature ( Bội ơn : Hình ảnh người con gái nặng nợ trong văn học Á-Mỹ ) .

Thích bài này:

Thích

Đang tải …

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Tin tổng hợp

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button