Tin tổng hợp

Lịch sử – Wikipedia tiếng Việt

” Sử ” đổi hướng tới đây. Đối với những định nghĩa khác, xem Sử ( xu thế ) Herodotus (khoảng 484 TCN – khoảng 425 TCN), thường được coi là “cha đẻ của lịch sử”

Lịch sử hay sử học là một môn khoa học nghiên cứu về quá khứ, đặc biệt là những sự kiện liên quan đến con người[1][2]. Đây là thuật ngữ chung có liên quan đến các sự kiện trong quá khứ cũng như những ghi nhớ, phát hiện, thu thập, tổ chức, trình bày, giải thích và thông tin về những sự kiện này. Những học giả viết về lịch sử được gọi là nhà sử học. Các sự kiện xảy ra trước khi được ghi chép lại được coi là thời tiền sử.

Lịch sử có thể tham khảo những môn học trừu tượng, trong đó sử dụng câu chuyện để kiểm tra và phân tích chuỗi các sự kiện trong quá khứ, và khách quan xác định các mô hình nhân quả đã ảnh hưởng đến các sự kiện trên.[3][4] Các nhà sử học đôi khi tranh luận về bản chất của lịch sử và tính hữu dụng của nó bằng cách thảo luận nghiên cứu về chính lịch sử như một cách để cung cấp “tầm nhìn” về những vấn đề của hiện nay.[3][5][6][7]

Các câu truyện phổ cập của nền văn hóa truyền thống nhất định, nhưng không được những nguồn thông tin khách quan khẳng định chắc chắn ( ví dụ như những thần thoại cổ xưa về vua Arthur trong văn hóa truyền thống phương Tây hay Lạc Long Quân và Âu Cơ trong văn hóa truyền thống Việt ) thường được phân loại là di sản văn hoá hay truyền thuyết thần thoại, bởi những câu truyện này không tương hỗ việc ” tìm hiểu khách quan “, vốn là một nhu yếu khắc nghiệt của bộ môn sử học. [ 8 ] [ 9 ]Herodotus, một nhà sử học Hy Lạp ở thế kỷ thứ 5 TCN được coi là ” cha đẻ của lịch sử phương Tây ” cùng với một nhà sử học cùng thời là Thucydides đã góp thêm phần tạo nên nền tảng cho việc nghiên cứu và điều tra tân tiến của lịch sử trái đất. Các tác phẩm của họ vẫn còn được giữ cho đến tận ngày này. Sự độc lạ giữa cách tiếp cận lịch sử tập trung chuyên sâu vào văn hóa truyền thống của Herodotus và cách tiếp cận lịch sử tập trung chuyên sâu vào quân sự chiến lược của Thucydides vẫn còn gây tranh cãi giữa những nhà sử học khi họ viết lịch sử của thời văn minh. Ở những nước phương Đông, cuốn sử tiên phong Kinh Xuân Thu là biên niên sử nổi tiếng được biên dịch từ năm 722 TCN mặc dầu chỉ còn bản in ở thế kỷ thứ 2 TCN còn truyền lại đến nay .Ảnh hưởng từ thời cổ đại đã giúp tạo ra hàng loạt những ý niệm về thực chất của lịch sử. Các ý niệm này đã tăng trưởng qua nhiều thế kỷ và liên tục biến hóa cho đến ngày ngày hôm nay. Nghiên cứu tân tiến về lịch sử có khoanh vùng phạm vi rộng, nó gồm có việc nghiên cứu và điều tra những mảng đơn cử và điều tra và nghiên cứu 1 số ít yếu tố mang tính tức thời tại chỗ hoặc theo những chủ đề tìm hiểu lịch sử. Thường lịch sử được giảng dạy như một phần của giáo dục tiểu học và trung học, và điều tra và nghiên cứu khoa học lịch sử là một môn học chính trong những khoa nghiên cứu và điều tra của trường ĐH .

Từ lịch sử trong tiếng Hy Lạp là ἱστορία (historía) nghĩa là “sự tìm hiểu kiến thức bằng cách điều tra”[10].Khi nói đến lịch sử theo một cách đơn giản thì nó là những gì thuộc về quá khứ và gắn liền với xã hội loài người. Với ý này, lịch sử bao trùm tất cả mọi lĩnh vực trong xã hội, đa diện do đó khó định nghĩa chính xác và đầy đủ. Vì thế, định nghĩa về lịch sử được rất nhiều nhà nghiên cứu đưa ra.

Xem thêm  PHẪU THUẬT THẨM MỸ: MẮT, MŨI & MÔI/MIỆNG & DỊCH THUẬT :: Việt Anh Song Ngữ - Blog học tiếng anh online, đọc báo song ngữ.

Định nghĩa ngắn gọn của Tiến sĩ Sue Peabody: lịch sử là một câu chuyện chúng ta nói chúng ta là ai.

Nhà bác học người La Mã Cicero (106-45 TCN) đưa ra quan điểm: “Historia magistra vitae” (lịch sử chính yếu của cuộc sống) với yêu cầu đạt tới “lux veritatis” (ánh sáng của sự thật).

Các định nghĩa dưới thường cũng chỉ đúng một phần, lịch sử được hiểu theo ba ý chính được những nhà nghiên cứu đồng ý chấp thuận : [ 11 ]

  • Việc diễn ra trong quá khứ: Những sự kiện diễn ra trong quá khứ cho đến thời điểm hiện tại, không thể thay đổi được, cố định trong không gian và thời gian, mang tính chất tuyệt đối và khách quan.
  • Ghi lại những việc diễn ra trong quá khứ: con người muốn nắm bắt quá khứ, diễn đạt theo sự kiện theo từ ngữ và giải thích ý nghĩa của sự kiện, mang tính chất tương đối và chủ quan của người ghi lại bằng những câu chuyện kể.
  • Là những sự kiện, hiện tượng đã xảy ra trong quá khứ nhưng đã hoàn toàn kết thúc từ 30 năm.
  • Làm thành tài liệu của việc diễn ra trong quá khứ: cách làm hoặc quá trình tập hợp những sự việc diễn ra trong quá khứ thành tài liệu cũng chính là câu chuyện kể đối với hiện tại.

Các nhà sử học viết trong bối cảnh của thời đại của họ, và liên quan đến các ý tưởng thống trị hiện tại về cách giải thích quá khứ, và đôi khi viết để cung cấp bài học cho xã hội của chính họ. Theo lời của Benedetto Croce, “Tất cả lịch sử đều là lịch sử đương đại”. Lịch sử được tạo điều kiện thuận lợi bằng việc hình thành một “diễn ngôn thực sự của quá khứ” thông qua việc đưa ra các câu chuyện và phân tích các sự kiện trong quá khứ liên quan đến loài người.[12] Các phân nhánh hiện đại của sử học là dành riêng cho việc tạo ra của các câu chuyện này.

Tất cả các sự kiện được ghi nhớ và bảo lưu giữ trong một số hình thức xác thực tạo thành hồ sơ lịch sử. Nhiệm vụ của bài luận lịch sử là xác định các nguồn có thể đóng góp hữu ích nhất cho việc tạo ra các tài liệu chính xác về quá khứ. Do đó, sự thành lập kho lưu trữ của nhà sử học là kết quả của việc đăng ký một kho lưu trữ tổng quát hơn bằng cách vô hiệu hóa việc sử dụng một số văn bản và tài liệu nhất định (bằng cách làm sai lệch tuyên bố của họ để thể hiện “quá khứ thực sự”). Một phần của vai trò của nhà sử học là sử dụng khéo léo và khách quan số lượng lớn các nguồn từ quá khứ, thường được tìm thấy trong các tài liệu lưu trữ. Quá trình tạo ra một câu chuyện chắc chắn tạo ra một sự im lặng khi các nhà sử học nhớ hoặc nhấn mạnh các sự kiện khác nhau trong quá khứ.[13]

Nghiên cứu về lịch sử đôi khi được phân loại là một phần của nhân văn học và vào thời điểm khác là một phần của khoa học xã hội.[14] Nó cũng có thể được coi là cầu nối giữa hai khu vực rộng lớn đó, kết hợp các phương pháp từ cả hai. Một số nhà sử học cá nhân ủng hộ mạnh mẽ một trong hai phân loại trên.[15] Vào thế kỷ 20, nhà sử học người Pháp Fernand Braudel đã cách mạng hóa việc nghiên cứu lịch sử, bằng cách sử dụng các chuyên ngành bên ngoài như kinh tế học, nhân chủng học và địa lý học trong các nghiên cứu lịch sử toàn cầu.

Theo truyền thống lịch sử, những nhà sử học thường ghi lại những sự kiện trong quá khứ bằng những văn bản hoặc truyền lại bằng cách truyền miệng, và đã cố gắng nỗ lực vấn đáp những câu hỏi lịch sử trải qua điều tra và nghiên cứu những tài liệu bằng văn bản và nội dung truyền miệng. Ngay từ đầu, những nhà sử học cũng đã sử dụng những nguồn như tượng đài, chữ khắc và hình ảnh. Nói chung, những nguồn kỹ năng và kiến thức lịch sử hoàn toàn có thể được tách thành ba loại : những gì được viết, những gì được nói và những gì được bảo tồn về mặt vật lý và những nhà sử học thường tìm hiểu thêm cả ba loại này. [ 16 ] Nhưng lịch sử viết là điểm lưu lại tách biệt lịch sử với những gì được ghi lại trước đó .

Xem thêm  Giải Thích Các Thuật Ngữ Thông Dụng Trên TikTok - Click Digital Vietnam

Khảo cổ học là một môn học đặc biệt hữu ích trong việc xử lý các vị trí và đồ vật bị chôn vùi, mà một khi được khai quật, góp phần vào việc nghiên cứu lịch sử. Nhưng khảo cổ học hiếm khi đứng một mình. Nó sử dụng các nguồn tường thuật để bổ sung cho những khám phá của nó. Tuy nhiên, khảo cổ học được cấu thành từ một loạt các phương pháp và cách tiếp cận độc lập với lịch sử; điều đó có nghĩa là, khảo cổ học không “lấp đầy những khoảng trống” trong các nguồn văn bản sử. Thật vậy, “khảo cổ học lịch sử” là một nhánh cụ thể của khảo cổ học, thường trái ngược với kết luận của nó so với các nguồn văn bản đương đại. Chẳng hạn, Mark Leone, người khai quật và phiên dịch viên lịch sử Annapolis, Maryland, Hoa Kỳ; đã cố gắng tìm hiểu sự mâu thuẫn giữa các tài liệu văn bản và hồ sơ tài liệu, chứng minh sự sở hữu nô lệ và sự bất bình đẳng của sự giàu có rõ ràng thông qua nghiên cứu về môi trường lịch sử tổng thể, bất chấp hệ tư tưởng “tự do” vốn có trong các tài liệu bằng văn bản tại thời điểm này.

Có nhiều cách khác nhau để tổ chức triển khai lại lịch sử, gồm có cả về mặt thời hạn, văn hóa truyền thống, chủ quyền lãnh thổ và theo chủ đề. Các cách tổ chức triển khai này không loại trừ lẫn nhau, và những phần giao nhau của những cách tổ chức triển khai này thường sống sót. Các nhà sử học hoàn toàn có thể chăm sóc đến cả những điều rất đơn cử và rất chung chung, mặc dầu xu thế tân tiến đã hướng tới sự trình độ hóa. Lĩnh vực được gọi là ” Lịch sử lớn ” chống lại sự chuyên môn hóa này và tìm kiếm những quy mô hoặc xu thế phổ quát. Lịch sử thường được nghiên cứu và điều tra với một số ít tiềm năng thực tiễn hoặc triết lý, nhưng cũng hoàn toàn có thể đơn thuần được nghiên cứu và điều tra chỉ vì sự tò mò trí tuệ. [ 17 ]

Lịch sử và tiền sử[sửa|sửa mã nguồn]

Lịch sử thế giới là ký ức về trải nghiệm trong quá khứ của Homo sapiens sapiens trên toàn thế giới, vì kinh nghiệm đó đã được bảo tồn, chủ yếu là trong các ghi chép bằng văn bản. Khi nhắc đến “tiền sử”, các nhà sử học có hàm ý nói về sự phục hồi kiến thức về quá khứ trong một khu vực không có lưu trữ bằng văn bản tồn tại, hoặc tại một khu vực mà văn bản của một nền văn hóa không đọc hiểu được. Bằng cách nghiên cứu hội họa, bản vẽ, chạm khắc và các đồ tạo tác khác, một số thông tin có thể được phục hồi ngay cả khi không có văn bản lưu lại. Từ thế kỷ 20, nghiên cứu về tiền sử được coi là cần thiết để tránh sự loại trừ ngầm của lịch sử đối với một số nền văn minh, chẳng hạn như châu Phi Hạ Sahara và châu Mỹ thời tiền Columbus. Các nhà sử học ở phương Tây đã bị chỉ trích vì tập trung quá nhiều vào thế giới phương Tây.[18] Năm 1961, nhà sử học người Anh E. H. Carr đã viết:

Xem thêm  For what it’s worth – Dù đáng giá gì không

Ranh giới phân định giữa thời tiền sử và lịch sử bị vượt qua khi con người không còn sống ở hiện tại và trở nên chăm sóc một cách có ý thức cả về quá khứ và tương lai của họ. Lịch sử mở màn với việc truyền lại truyền thống cuội nguồn ; và truyền thống cuội nguồn có nghĩa là mang theo những thói quen và bài học kinh nghiệm của quá khứ vào tương lai. Những ghi chép của quá khứ mở màn được lưu giữ vì quyền lợi của những thế hệ tương lai. [ 19 ]

Định nghĩa này gồm có trong khoanh vùng phạm vi lịch sử, có quyền lợi can đảm và mạnh mẽ của những dân tộc bản địa, như người Úc địa phương và người New Zealand Māori trong quá khứ, và những ghi chép bằng miệng được duy trì và truyền lại cho những thế hệ sau đó, ngay cả trước khi họ tiếp xúc với nền văn minh châu Âu .
La Historia d’Italia

Trang tiêu đề của

Thuật chép sử có 1 số ít ý nghĩa tương quan. Đầu tiên, nó hoàn toàn có thể đề cập đến cách lịch sử đã được tạo ra : câu truyện về sự tăng trưởng của giải pháp và thực tiễn ( ví dụ, chuyển từ tường thuật tiểu sử thời gian ngắn sang nghiên cứu và phân tích chuyên đề dài hạn ). Thứ hai, nó hoàn toàn có thể đề cập đến những gì đã được tạo ra : một khung hình đơn cử của văn bản lịch sử ( ví dụ : ” lịch sử thời trung cổ trong những năm 1960 ” có nghĩa là ” Tác phẩm của lịch sử thời trung cổ được viết trong những năm 1960 ” ). Thứ ba, nó hoàn toàn có thể đề cập đến nguyên do tại sao lịch sử được sản xuất : Triết lý về lịch sử. Là một nghiên cứu và phân tích meta về những miêu tả về quá khứ, ý niệm thứ ba này hoàn toàn có thể tương quan đến hai diễn đạt tiên phong trong đó nghiên cứu và phân tích thường tập trung chuyên sâu vào những câu truyện, diễn giải, quốc tế quan, sử dụng vật chứng hoặc giải pháp trình diễn của những sử gia khác. Các nhà sử học chuyên nghiệp cũng tranh luận về câu hỏi liệu lịch sử hoàn toàn có thể được dạy như thể một câu truyện liền lạc duy nhất hay một loạt những câu truyện cạnh tranh đối đầu nhau. [ 20 ] [ 21 ]

Phương pháp lịch sử[sửa|sửa mã nguồn]

Phương pháp lịch sử gồm có những kỹ thuật và hướng dẫn mà theo đó những nhà sử học sử dụng những nguồn chính và dẫn chứng khác để điều tra và nghiên cứu và sau đó viết lịch sử .

Herodotus thành Halicarnassus (484 TCN – khoảng 425 TCN) [22] thường được ca ngợi là “cha đẻ của lịch sử”. Tuy nhiên, Thucydides – một tác giả khác cùng thời với ông (khoảng 460 TCN – khoảng 400 TCN) được ghi nhận là người đầu tiên tiếp cận lịch sử với một phương pháp lịch sử được phát triển tốt trong tác phẩm Lịch sử Chiến tranh Peloponnesia. Thucydides, không giống như Herodotus, coi lịch sử là sản phẩm của sự lựa chọn và hành động của con người, và xem xét nhân quả, thay vì kết quả của sự can thiệp của thần thánh (mặc dù Herodotus không hoàn toàn đi theo ý tưởng này). Trong phương pháp lịch sử của mình, Thucydides nhấn mạnh đến niên đại, một quan điểm trung lập trên danh nghĩa và thế giới loài người là kết quả của hành động của con người. Các nhà sử học Hy Lạp cũng xem lịch sử là theo chu kỳ, với các sự kiện thường xuyên tái diễn.[23]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Tin tổng hợp

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button