Tin tổng hợp

Tự chủ đại học không phải tự trị, không phải tự lo mà là xóa cơ chế xin-cho – Giáo dục Việt Nam

GDVN – Tự chủ đại học lúc bấy giờ vận dụng cho toàn bộ những trường, là bỏ chính sách xin-cho, trao quyền cho những trường tự quyết những yếu tố của mình trên cơ sở hành lang pháp lý .Tự chủ đại học đã không còn là một khái niệm mới mẻ và lạ mắt, tuy nhiên điều quan trọng là phải hiểu như thế nào cho đồng nhất, cho đúng về tự chủ đại học .
Năm năm trước, nhà nước phát hành Nghị quyết 77 / NQ-CP thử nghiệm thay đổi chính sách hoạt động giải trí theo hướng tự chủ so với những cơ sở giáo dục đại học công lập quá trình năm trước – 2017. Đã có 23 trường đại học công lập được thử nghiệm thay đổi chính sách hoạt động giải trí theo niềm tin Nghị quyết 77. Điều kiện để tự chủ là những trường cam kết tự bảo vệ kinh phí đầu tư hoạt động giải trí chi liên tục và chi góp vốn đầu tư .

Năm 2018, tự chủ đại học với tất cả các trường đại học không phân biệt công hay tư, tự đảm bảo tài chính hay không, đã được luật hóa theo Luật 34/2018/QH14, và cụ thể hóa trong Nghị định 99/2019/NĐ-CP, đồng thời được thể hiện qua hàng loạt những nghị quyết, các chỉ thị của Đảng, của Chính phủ. Thế nhưng, quá trình triển khai vẫn gặp không ít những vướng mắc.

Trong cuộc trao đổi mới nhất với Tạp chí điện tử Giáo dục đào tạo Nước Ta, ông Lê Trường Tùng – Phó quản trị Thương Hội Các trường đại học cao đẳng Nước Ta, Thành viên Hội đồng Quốc gia về Giáo dục đào tạo và Phát triển nhân lực, quản trị Hội đồng Trường Đại học FPT nói rằng, sở dĩ tất cả chúng ta gặp những khó khăn vất vả trong việc triển khai tiến hành là vì đang có thực trạng nhận thức chưa thống nhất, chưa không thiếu, thậm chí còn còn nhầm lẫn về khái niệm “ tự chủ đại học ”. Khi nhận thức khác nhau, không đi vào thực chất của tự chủ trong giáo dục đại học, thì tiến hành có nhiều vướng mắc cũng là chuyện thông thường .

Hai khái niệm tự chủ

Theo ông Lê Trường Tùng, cần phải phân biệt hai khái niệm tự chủ : tự chủ trong những đơn vị chức năng sự nghiệp công lập ( gồm có cả những trường đại học ) với tự chủ trong giáo dục đại học ( cũng vận dụng cho những trường đại học công lập ) .
Tự chủ của những đơn vị chức năng sự nghiệp công lập, trong đó có những trường đại học công lập được tiến hành theo nghị quyết 77 / NQ-CP năm năm trước và nghị định 16 / NĐ-CP năm năm ngoái, pháp luật mức độ tự chủ phụ thuộc vào vào mức độ tự cung tự túc kinh tế tài chính trong chi tiếp tục và chi góp vốn đầu tư. Trên cơ sở tự cung tự túc sẽ được tự chủ về trình độ nhiệm vụ, về tổ chức triển khai nhân sự và về kinh tế tài chính gia tài .
Bởi lẽ đó, khi nói về tự chủ đại học thì nhiều người vẫn như nhau tự chủ là tự cung tự túc, khi không nhận ngân sách nhà nước thì được trao những quyền tự chủ .
Theo ông Lê Trường Tùng, việc thử nghiệm tự chủ đại học theo Nghị quyết 77 / NQ-CP và nghị định 16 / NĐ-CP không phản ánh đúng thực chất của tự chủ trong giáo dục đại học. Điều này dẫn đến thực trạng những trường thấy rằng trường mình đã tự cung tự túc được thì không cần đến chỉ huy của những cơ quan có tương quan khác nữa, biến tướng quy mô tự chủ trên nền tảng tự cung tự túc trở thành quy mô tự trị .
Từ khi Luật Giáo dục Đại học sửa đổi 2018 được trải qua, tự chủ đại học trở thành quyền của những trường đại học cả công lập và tư thục. Các trường đại học công lập dù vẫn là đơn vị chức năng sự nghiệp công lập, nhưng từ 2018, khi nói đến tự chủ trong giáo dục đại học thì tự chủ không bao hàm ý phải “ tự cung tự túc ” nữa .
Luật Giáo dục đào tạo Đại học lao lý điều kiện kèm theo để được tự chủ trong trình độ nhiệm vụ, về tổ chức triển khai nhân sự và về kinh tế tài chính gia tài của những trường không còn tương quan đến mức độ tự cung tự túc, mà chỉ tương quan đến việc trường có được Hội đồng trường, đã được kiểm định chất lượng và phát hành được những lao lý quản trị nội bộ tương thích hay chưa .
Do nhầm tự chủ đại học là tự bảo vệ kinh tế tài chính, nên nhiều người hiểu rằng tăng học phí ở những trường đại học là do phải tự chủ tự cung tự túc kinh tế tài chính. Trong khi mục tiêu chính của việc tăng học phí là có được nguồn lực tương thích để nâng cao chất lượng giáo dục đại học trong toàn cảnh ngân sách góp vốn đầu tư một sinh viên Nước Ta đang ở ngưỡng thấp nhất quốc tế .
Nhà nước vẫn phải có nghĩa vụ và trách nhiệm cấp kinh phí đầu tư tương hỗ cho những trường đại học, do dịch vụ giáo dục đại học mang tính công ích, người học khi đi làm không riêng gì mang lại quyền lợi cho bản thân mà còn mang lại nhiều quyền lợi cho quốc gia .

Xem thêm  Từ điển Thành ngữ Tiếng Việt

Tự chủ là không còn cơ chế xin – cho

Bản chất của tự chủ đại học là thiết lập được hành lang pháp lý tương thích để những trường đại học được quyền tự quyết trong những hoạt động giải trí của mình, thay chính sách dưới yêu cầu – trên phê duyệt ( chính sách xin – cho ) bằng chính sách triển khai – báo cáo giải trình – báo cáo giải trình – hậu kiểm .
Mức độ tự chủ được xác lập bằng việc số những hành lang pháp lý nhiều hay ít, mỗi hiên chạy dọc rộng hay hẹp. Mức độ hài hòa và hợp lý của những hành lang pháp lý là không phải quá rộng để dẫn đến tự do vô chính phủ, nhưng phải đủ rộng, đủ thông thoáng .
“ Khi tự chủ sẽ không còn việc những cơ quan quản trị cầm tay chỉ việc như trước đây, khiến những trường muốn làm gì cũng phải hỏi, phải xin phép, phải chờ phê duyệt. Bên cạnh đó, nhà nước vẫn cần tương hỗ những trường khó khăn vất vả, chứ không phải trao quyền cho trường để đổi lấy việc cắt ngân sách ” – ông Lê Trường Tùng cho biết .

Tự chủ trong giáo dục đại học cho các trường quyền tự quyết trong khuôn khổ quy định của pháp luật. Ví dụ trong lĩnh vực chuyên môn, các trường được tự quyết định về chỉ tiêu tuyển sinh theo cách tính toán chỉ tiêu được quy định mà không cần phải chờ cấp có thẩm quyền phê duyệt, trường không cần xin mở ngành mà tự quyết theo quy định về điều kiện mở ngành. Hoặc các trường dựa vào hành lang pháp lý để quyết định liên kết với các trường nước ngoài.

Xem thêm  Ủy viên là gì? Ủy viên chi đoàn là gì?

Xem thêm: Dầu thủy lực là gì – Công dụng và cách lựa chọn dầu phù hợp

Trước kia, những trường muốn làm những việc nêu trên đều phải xin phép Bộ Giáo dục và Đào tạo, còn giờ đây thì đã có hành lang pháp lý để những trường đại học hoạt động giải trí, và những cơ quan quản trị nhà nước cũng dựa vào hành lang pháp lý này để kiểm tra, giám sát .

Cơ quan chủ quản?

Tự chủ trong giáo dục cần hiểu là không còn phải xin – cho, Bộ Giáo dục và Đào tạo không phải đóng vai Ban Tổng Giám Hiệu cầm tay chỉ việc cho những trường đại học nữa. Việc tự chủ không phải khi nào cũng tương quan đến cái gọi là có hay không cơ quan chủ quản .
Ví dụ như một trường đại học thuộc Bộ Công thương với cơ quan chủ quản là Bộ Công thương, nhưng nếu chưa tự chủ thì chỉ tiêu, mở ngành vẫn phải nộp hồ sơ chờ Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét phê duyệt. Khi đó nếu như bỏ cơ quan chủ quản thì sẽ là bỏ sự quản trị của Bộ Công thương hay của Bộ Giáo dục và Đào tạo ?
“ Trong thiên nhiên và môi trường tự chủ, những cơ sở giáo dục đại học được dữ thế chủ động tiến hành những hoạt động giải trí theo hành lang pháp lý lao lý, và trong hành lang pháp lý này quyền quyết định hành động thuộc về trường, không cần phải xin – cho bất kể cơ quan nào khác .
Trong Luật Giáo dục Đại học không có khái niệm “ cơ quan chủ quản ”, mà chỉ còn khái niệm “ cơ quan quản trị trực tiếp ”, ông Lê Trường Tùng nhấn mạnh vấn đề .
Trong thể chế xã hội tổ chức triển khai theo hình chóp thì nói chung, mỗi một tổ chức triển khai theo ngành dọc đều thuộc một tổ chức triển khai cao hơn quản trị trực tiếp. Tầm cỡ như những đại học vương quốc cũng có cơ quan quản trị trực tiếp là nhà nước .
Cần phải hiểu rằng, tự chủ không có nghĩa là tự cung tự túc, mà tự chủ cũng không có nghĩa là tự trị. Quyền tự chủ số lượng giới hạn trong khung pháp lý, và sẽ không phải là quyền tự do tuyệt đối .
Trong những lao lý quản trị nhà nước cũng đã từng có quy trình tiến độ tiến hành mạnh việc bỏ bộ chủ quản với những doanh nghiệp nhà nước nhằm mục đích 3 mục tiêu : nâng cao tính tự chủ, tránh ỷ lại ; xóa bỏ tính khép kín, cát cứ, cục bộ ; đồng thời nhằm mục đích tránh cơ quan chủ quản ” vừa đá bóng vừa thổi còi ” .
Mục tiêu thứ 3 rất quan trọng để tránh thực trạng những bộ ngành vừa quản trị nhà nước vừa có những tổ chức triển khai của mình hoạt động giải trí trong chính nghành đó. Bộ Giáo dục và Đào tạo lúc bấy giờ ngoài công dụng quản trị nhà nước thì cũng đang là chủ quản quản trị trực tiếp vài chục trường, và bỏ chính sách chủ quản liệu có phải là mở màn từ Bộ Giáo dục và Đào tạo hay không ?
Ông Lê Trường Tùng cho rằng : “ Trường nào cũng phải có cơ quan quản trị trực tiếp. Khi nói đến chính sách chủ quản, việc quan trọng không phải là bỏ hay không cơ những quan quản trị cấp trên, mà có hành lang pháp lý phân định rõ đâu là thẩm quyền của trường, đâu là thẩm quyền của cơ quan quản trị trực tiếp, đâu là thẩm quyền của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trên ý thức bảo vệ tự chủ cho những trường đại học, không còn chính sách xin – cho như thời chưa tự chủ trước năm 2019 ” .

Xem thêm  Những cụm từ mà người giỏi Tiếng Anh, thậm chí cả người bản ngữ cũng hay nói sai

Tầm quan trọng của tự chủ

Theo Diễn đàn Kinh tế quốc tế, chất lượng của giáo dục đại học được đo bằng việc có cung ứng được năng lượng chất lượng cao để nâng cao lợi thế cạnh tranh đối đầu vương quốc trong toàn cảnh toàn thế giới hóa và hội nhập quốc tế hay không .
Thời buổi kinh tế tri thức và cách mạng công nghiệp 4.0, không còn mạnh thắng yếu, mà là nhanh sẽ thắng chậm. Ưu thế tiên phong của tự chủ giáo dục đại học là được cho phép những trường ra quyết định hành động nhanh hơn, năng động hơn khi được bỏ lỡ những thủ tục xin – cho gây ùn tắc như trước kia .

Cơ chế tự chủ cũng tạo điều kiện cho các trường đẩy mạnh đổi mới sáng tạo trong dạy và học, khi đổi mới sáng tạo đang trở thành điểm nhấn cơ bản của xã hội, của nền kinh tế thông minh dựa trên chuyển đổi số hiện nay.

Ông Lê Trường Tùng nhấn mạnh vấn đề : “ Trường đại học tự chủ thì sẽ có được những tầng lớp cán bộ giảng viên tự chủ. Và cũng chỉ tự chủ thì những trường mới hoàn toàn có thể kỳ vọng sinh viên đại học tốt nghiệp – gia chủ tương lai của quốc gia có được tư duy và kỹ năng và kiến thức tự chủ, thay đổi phát minh sáng tạo ” .
Cuối cùng việc tự chủ không còn xin – cho cũng sẽ góp thêm phần giảm bớt những xấu đi xã hội do chính sách xin – cho tạo nên, tạo môi trường tự nhiên giáo dục trong sáng hơn, tử tế hơn .

Phạm Minh

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Tin tổng hợp

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button